Begrippenlijst GIS

GIS

Een Geografisch Informatie Systeem waarmee je locatiegebonden gegevens kunt bekijken, beheren, analyseren en presenteren.

Geodata

Data met een locatie, zoals adressen, wegen, gebouwen, percelen, grenzen of meetpunten.

OpenStreetMap (OSM)

Een vrij beschikbare wereldkaart die door een grote gemeenschap wordt bijgewerkt. In QGIS wordt OpenStreetMap vaak gebruikt als achtergrondkaart.

Kaartlaag

Een verzameling objecten of kaartbeelden die als laag in een GIS-project wordt getoond.

Vector

Geodata die bestaat uit punten, lijnen of vlakken. Voorbeelden zijn stations, wegen en gemeentegrenzen.

Raster

Geodata opgebouwd uit pixels of cellen, zoals luchtfoto's, hoogtekaarten of satellietbeelden.

Punt

Een object met een exacte locatie, bijvoorbeeld een meetpunt, boom, halte of treinstation.

Lijn

Een object met lengte, bijvoorbeeld een weg, spoorlijn, rivier of kabeltracé.

Vlak

Een object met oppervlakte, bijvoorbeeld een perceel, gebouw, wijk, gemeente of natuurgebied.

Polygoon

Een gesloten vlakvorm in GIS, zoals een perceel, gebouw, gemeentegrens of natuurgebied.

Vertex

Een hoekpunt of knooppunt in een lijn of vlak. Door vertices te verplaatsen kun je de vorm van een object aanpassen.

Attribuut

Beschrijvende informatie bij een object, zoals naam, type, oppervlakte, bouwjaar of eigenaar.

Attributentabel

Een tabel waarin elk object uit een kaartlaag een rij heeft en de eigenschappen in kolommen staan.

CRS

Een Coordinaten Referentie Systeem bepaalt hoe locaties op aarde op een kaart worden weergegeven.

EPSG-code

Een code voor een coordinatensysteem. In Nederland wordt vaak EPSG:28992 gebruikt.

RD New

Het Nederlandse coordinatensysteem Amersfoort / RD New, veel gebruikt voor Nederlandse kaartlagen.

WGS 84

Een wereldwijd coordinatensysteem dat vaak wordt gebruikt voor GPS-data en internationale datasets.

Selectie

Een tijdelijke aanwijzing van één of meer objecten waarmee je verder wilt werken.

Filter

Een instelling waardoor alleen objecten die aan voorwaarden voldoen zichtbaar of beschikbaar zijn.

Query

Een zoek- of filtervraag aan de data, bijvoorbeeld om alleen objecten met een bepaalde naam te tonen.

Clippen

Een kaartlaag bijsnijden met behulp van een andere laag, zodat alleen data binnen een gebied overblijft.

Buffer

Een zone rond een punt, lijn of vlak, bijvoorbeeld 500 meter rond een station.

Intersect / kruisen

Een ruimtelijke bewerking waarmee je bepaalt waar lagen elkaar overlappen.

Geopackage

Een bestandstype waarin meerdere GIS-lagen kunnen worden opgeslagen.

Shapefile

Een ouder vectorbestandstype voor GIS-data, meestal bestaande uit meerdere bijbehorende bestanden.

GML

Een open bestandsformaat voor geografische data. GML wordt vaak gebruikt om kaartobjecten en hun eigenschappen uit te wisselen.

QGZ

Het standaard projectbestand van QGIS. Hierin worden onder andere lagen, instellingen, stijlkeuzes en de kaartopmaak van een project opgeslagen.

WMS

Een webservice die kaartbeelden levert. Je gebruikt dit vooral om naar een kaartlaag te kijken.

WMTS

Een snelle webservice met vooraf gemaakte kaarttegels, vaak gebruikt voor achtergrondkaarten.

WFS

Een webservice die vectorobjecten met geometrie en attributen levert.

PDOK

Publieke Dienstverlening Op de Kaart: een bron voor Nederlandse open geo-informatie.

Plugin

Een uitbreiding voor QGIS die extra functies toevoegt, bijvoorbeeld kaartlagen laden, analyses uitvoeren of handelingen automatiseren.

Lagenpaneel

Het onderdeel in QGIS waarin je kaartlagen aan- en uitzet, ordent en beheert.

Symbologie

De manier waarop objecten worden vormgegeven met kleuren, lijnen, symbolen en categorieën.