Visuele uitleg

Lengte- en breedtegraden

Zie de aarde als een denkbeeldig rooster. Met twee getallen kun je iedere plek op aarde aanwijzen: een breedtegraad en een lengtegraad.

De basis

Twee richtingen, één locatie

Breedtegraad · latitude

Hoe ver noord of zuid?

Breedtegraden lopen als horizontale cirkels om de aarde. De evenaar is 0°. Vanaf daar tel je tot 90° noord (N) of 90° zuid (S).

Lengtegraad · longitude

Hoe ver oost of west?

Lengtegraden lopen van pool naar pool. De nulmeridiaan is 0° en loopt door Greenwich. Vanaf daar tel je tot 180° oost (E) of west (W).

Probeer het zelf

Verplaats een punt over de aardbol

Gebruik de schuifregelaars. De blauwe lijn toont de gekozen breedtegraad en de oranje lijn de gekozen lengtegraad.

De echte kustlijnen maken herkenbaar waar land en water liggen. De lijnen vormen samen het geografische coördinatenrooster. Wereldbeeld: NASA/GSFC Scientific Visualization Studio.
Gekozen coördinaat · Amsterdam, Nederland 52,37° N, 4,90° E Breedtegraad komt hier eerst, lengtegraad daarna.

Voorbeeld

Zo lees je 52,37° N, 4,90° E

  1. 52,37° N

    De plek ligt 52,37 graden ten noorden van de evenaar.

  2. 4,90° E

    De plek ligt 4,90 graden ten oosten van de nulmeridiaan.

  3. Amsterdam

    Waar beide denkbeeldige lijnen elkaar kruisen, ligt de locatie.

Letters en tekens

N, S, E en W of plus en min

Coördinaten kunnen met windrichtingen of met positieve en negatieve getallen worden geschreven.

N

Noord

Positieve breedtegraad
52,37° = 52,37° N

S

Zuid

Negatieve breedtegraad
-33,87° = 33,87° S

E

Oost

Positieve lengtegraad
4,90° = 4,90° E

W

West

Negatieve lengtegraad
-74,01° = 74,01° W

In GIS en QGIS

Let op de volgorde en het coördinatenstelsel

GPS-coördinaten gebruiken meestal WGS 84 (EPSG:4326). Sommige GIS-bestanden en invoervelden vragen echter eerst om lengtegraad (x) en daarna om breedtegraad (y). Controleer daarom altijd de veldnamen, de documentatie en het CRS.